ހެޔޮވުމަކީ ކޮބާހެއްޔެވެ؟
އެ ހެޔޮ ސިފަތަކަކީ އިންސާނުން ދައްކާ އަޚްލާޤީ ރިވެތި ސިފަތަކެވެ. އެއީ “އިންސާނާ އެންމެ ރަނގަޅު ވަރޝަނަށް” ވުމުގެ ގާބިލްކަން ފުރިހަމަ ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ސިފަތަކެކެވެ. ހެޔޮ ސިފަތަކުގެ ތެރޭގައި ޙިކުމަތާއި، ހިތްވަރާއި، އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކުރުމާއި، އިންސާފުވެރިކަން ހިމެނޭކަން ދެނެގަތުން މުހިއްމެވެ. މިނޫންވެސް ގިނަ ހެޔޮ ސިފަތަކެއް ހުރިއިރު، މިހުރިހާ ސިފަތަކަކީވެސް ގުޅުންހުރި ސިފަތަކުގެ އާއިލާއެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިދާނެއެވެ.
ޢިލްމާއި، ޝައުގުވެރިކަމާއި، އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، ވިސްނުމާއި، ޙުކުމްކުރުމާއި، ވިސްނުންތެރިކަމަކީ ޙިކުމަތުގެ ބައެކެވެ. ކެތްތެރިކަމާއި، ހިތްވަރާއި، ތެދުވެރިކަމާއި، ނަޒާހަތްތެރިކަމާއި، ވަރުގަދަކަމާއި، އަޒުމަކީ ހިތްވަރުގެ މާއްދާތަކެކެވެ. މެދުމިނާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް ޑިސިޕްލިން ކުރުމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި، ހިފެހެއްޓުމާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، ބޮޑާނުވުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ބައިތަކެކެވެ.
އިންސާފުވެރިކަމާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، ޓީމް ވޯކާއި، އެކުވެރިކަމާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، ލޯތްބަކީ އިންސާފު ކަމުގައި ވެއެވެ. ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ، އިންސާފަކީ ވަރަށް ފުޅާކޮށް ބޭނުންކުރެވޭ ކަމަކަށްވާކަމެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އިންސާފުވެރި ކަމާއެކު އުޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަނެކުންނާމެދު ރަނގަޅަށް ކަންތައްކުރާ ގޮތާ ގެންގުޅޭ ހެޔޮ ސިފަތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް އެކުލެވިގެން ވާކަމެކެވެ.
އިންސާނީ ހެޔޮ ސިފަތަކާ ބެހޭ ފަލްސަފާވެރި އަދި ތާރީޚީ ޚިޔާލުތަކުގެ ބޮޑު ސްކޭލް ލިޓަރޭޗަރ ރިވިއުއަކުން ނެގުނު މައުލޫމާތުން ފާހަގަވި ކަމަކީ ހެޔޮ ސިފައަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހިމެނެންޖެހޭ އެންމެ މުހިންމު ސިފައެއްކަން ކަށަވަރުވެގެން ދިއުމެވެ. (ޕީޓަރސަން އެންޑް ސެލިގްމަން، 2004).
ހެޔޮ ސިފަތައް މުހިންމީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟
ހިތްވަރަކީ ބިރުވެރިކަން ރަނގަޅަށް ޙައްލުކުރެވޭނެ އެއްޗެކެވެ. ހިތްވަރެއް ނެތި، ހާސްކަމެއް ނުވަތަ ނުތަނަވަސްކަމެއް ނެތިއްޖެނަމަ ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ކުރުމަށް ހުރަސް އެޅިދާނެ އެވެ.
އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަކީ ތިމާގެ އެދުންތައް ފިލުވައިދޭ ކަމެކެވެ. މިސާލެއްގެ ގޮތުން މާބޮޑަށް ކެއުމަށް އެދެވޭނަމަ އެ ކާހިތްވުމުގެ ސަބަބުން ތިމާގެ ހަށިގަނޑަށް ކަންނެތްކަން ގެނުވާ ތިމާއާއި އެހެންމީހުންނާއި މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުންތަކަށް ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ސިއްހަތަށް އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ.
އިންސާފުން ކަށަވަރުކޮށްދެނީ އެހެން މީހުންނާ މެދު ރަނގަޅަށް، އޯގާތެރިކަމާއި އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ކަންތައް ކުރާނެ ކަމެވެ. އެއީ ގުޅުންތަކާއި މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ހަމަޖެހުން އުފައްދައި ދެމެހެއްޓުމެވެ.
ޙިކުމަތަކީ ދުނިޔެއާއި އެންމެ މުހިންމު ކަންތައްތައް ދެނެގަތުމާއި، ވަކި ޙާލަތްތަކެއްގައި ކުރާނެ ކަންކަމާމެދު ރަނގަޅު ވިސްނުމެއް ގެންގުޅުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ.
ގިނަ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ވަކި ހެޔޮ ސިފަތަކެއް އަށަގެންނެވުމާއި އެކު އިންސާނާގެ ހެޔޮ ދުޅަހެޔޮކަމާ ދެމެދު ގުޅުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. މިސާލަކަށް ސްޓެގަރ، ކަޝްދާން، އަދި އޮއިޝީ (2008) ހޯދި ހޯދުންތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ޝުކުރުވެރިވުމާއި، ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި، މަސައްކަތެއްގައި ކެތްތެރިވުން ފަދަ ހެޔޮ ސިފަތަކާ އެއްގޮތަށް ހަރަކާތްތައް ހިންގުމަކީ ރަނގަޅު ދިރިއުޅުމަކާ ގުޅުންހުރި ކަންކަމެވެ.
ހެޔޮކަމާއި ހެޔޮ ދުޅަހެޔޮކަމާ ބެހޭ ދިރާސާގެ ނިޒާމީ ރިވިއުއެއްގައި ޑައިނަރ އާއި ކެސެބިރް (2013) ނިންމާފައިވަނީ “އުފާވެރިކަމާއި ހެޔޮކަމާއި ދެމެދު ސާފު ގުޅުމެއް އޮތް ކަމަށާއި، މިއީ އުއްމީދާއި އުފާވެރިކަމަށް ހުޅުވާލެވޭ ސިފަތަކެކެވެ. ޝުކުރުވެރިކަމާއި ލޯތްބާއި ޝައުޤުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ގުޅުންތައް ގާއިމުވެގެން ދެއެވެ. މިސާލަކަށް އެހެން މީހުންދެކެ ލޯބިވެ ހެޔޮކޮށް ޢަމަލުކުރާނަމަ އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އުފާވެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވޭނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެހެން މީހުންވެސް ތިމާއަށް ރަނގަޅަށް ޖަވާބުދާރީވެވި ތިމާގެ ހެޔޮކަމުގެ އިހުސާސް އިތުރަށް އިތުރުވެ، ލޯބިވެރިވުމަށް މަގުފަހިވެގެން ދެއެވެ.
