އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައިވަންދުގެ މަލާލާގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ، ނުވަތަ މަލާލާ އަންނާއަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމީ ބަޠަލެކެވެ. މައިވަންދު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ޕަޝްތޫން ހަނގުރާމަވެރިން އެއްކުރި ފަރާތެވެ. އެކަމަނާ އައްޔޫބް ޚާން އާއި އެކު ހަނގުރާމަ ކުރެއްވި އިރު އެއީ ދެވަނަ އެންގްލޯ-އަފްޣާން ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރެވެ.
27 ޖުލައި 1880 ގައި މައިވަންދު ހަނގުރާމައިގައި އަފްޣާނިސްތާނަށް ލިބުނު ކާމިޔާބީ ގެ ޒިންމާ އުފުއްލެވި އެވެ. އަދި ހުޅަނގުގެ ދުނިޔެއަށް ދަ އަފްޣާން މޮލީ ޕިޗާ (އެމެރިކާގެ އަންހެން ހަނގުރާމަވެރިއެއް) ގެ ނަމުން ވެސް މަޝްހޫރުވެފައިވެއެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގައި އެކަމަނާގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ގިނަ ސްކޫލްތަކާއި ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި އެހެނިހެން މުއައްސަސާތައް އެބަހުއްޓެވެ. އެކަމަނާގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސްކޫލްތަކުގެ ޓެކްސްޓް ފޮތްތަކުގައެވެ.
މަލާލާ އުފަންވެވަޑައިގަތީ 1861 ވަނަ އަހަރު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދެކުނު ކަންޑަހާރު ޕްރޮވިންސްގެ މައިވަންދުގެ ހުޅަނގު ދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 3 މޭލު ދުރުގައި އޮންނަ ޚިގް އަވަށަށެވެ. 1880 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅު އަފްޣާނިސްތާނާއި ގްރޭޓް ބްރިޓަންއާ ދެމެދު ހަނގުރާމަ ފެށިއިރު، އެ ދެ ދައުލަތުގެ މެދުގައި އެންމެ ފަހުން ހިނގި ހަނގުރާމައަކީ 1840 ގެ އަހަރުތަކުގެ ހަނގުރާމައެވެ. އިނގިރޭސިން އެމީހުންގެ އިންޑިއާ ސިފައިންނާއެކު އިންޑިއާއިން އަފްޣާނިސްތާނަށް ބޮޑު ދަތުރެއް ފެށިއެވެ. އިނގިރޭސީންގެ މައި ގާރިސަން ހުރީ މައިވަންދު ރަށާއި އެންމެ ކައިރީގައި އޮންނަ ކަންޑަހަރުގައެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާ ތަމްސީލު ކުރެއްވީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަމީރު ޝެރް އަލީ ޚާންގެ ދަރިކަލުން ކޮމާންޑަރ އައްޔޫބް ޚާން އެވެ. ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި މަލާލާ ގެ ބައްޕައާއި އޭނާގެ ފިރިކަލުން އައްޔޫބް ޚާންގެ ލަޝްކަރާ ގުޅިގެން 1880 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހު އިނގިރޭސި-އިންޑިއާ ސިފައިންނަށް ދިން ބޮޑު ހަމަލާގައި އެކަމަނާ ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި އެއީ އެކަމަނާގެ ކައިވެނީގެ ދުވަހެވެ.
އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ކޮމާންޑަރުން 2 ސެޕްޓެމްބަރ 1880 ގައި، މައިވަންދު ހަނގުރާމައިން ކާމިޔާބު ހޯދިތާ ގާތްގަނޑަކަށް މަހެއްހާ ދުވަސް ފަހުންނެވެ. އޭރު އެމީހުންގެ އަދަދު ގިނަ ނަމަވެސް، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސިފައިންގެ ހިތްވަރު ގެއްލިގެން ދިޔައެވެ. މަލާލާ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދިދަ ހިފައިގެން ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.
ޒުވާން ލޯތްބާއެވެ! މައިވަންދު ދިފާޢުކުރުމުގައި ކަލޭ ނުވެއްޓިއްޖެނަމަ، މާތްالله ގެ ޙަޟްރަތުގައި މީހަކު ތިބާ ސަލާމަތް ކުރަނީ ލަދުވެތިކަމުގެ ރަމްޒެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ހަނގުރާމަވެރިންނަށް އެމީހުންގެ މަސައްކަތްތައް ދެގުނަ ކުރުމަށް ބާރުއެޅިއެވެ. ލަޝްކަރުގެ ދިދަ ގެންގުޅޭ އިސްމީހަކު މަރާލުމުން، މ މަލާލާ ކުރިއަށް ގޮސް ދިދަ މައްޗަށް ހިފަހައްޓައިގެން ޅެންވިދާޅުވިއެވެ.
އަހަރެންގެ ލޯބިވާ ލޭގެ ތިކިތަކާއެކު،
އަހަރެންގެ ޤައުމު ހިމާޔަތްކުރުމުގައި
ނިތްކުރިމަތީގައި ރީތި ނިޝާނެއް ޖަހާނަން ހެއްޔެވެ.
އެއީ ބަގީޗާގައި ހުރި ފިނިފެންމާވެސް ލަދުގަންނަވާލާނެ ފަދަ އެއްޗެކެވެ.
މަލާލާ އަވަހާރަކޮށްލާފައިވަނީ އިނގިރޭސި ސިފައިންގެ މީހަކު އެކަމަނާ ވައްޓާލައި އަނިޔާކޮށްގެންނެވެ. ނަމަވެސް އެކަމަނާގެ ބަސްފުޅުން ވަނީ އެކަމަނާގެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް ކާމިޔާބީއަށް ބާރުއެޅިފައެވެ. އެ ހަނގުރާމައަށްފަހު މަލާލާގެ މަސައްކަތަށް ޝަރަފުވެރިކަން ދެއްވައި، އޭނާގެ އުފަން އަވަށު ޚިގްގައި ފަސްދާނުލެއްވިއިރު، އެކަމަނާގެ މަގުބަރާ މިއަދުވެސް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. އަވަހާރަވީއިރު އުމުރަކީ 18 ނުވަތަ 19 އަހަރެވެ. އެކަމަނާގެ ބައްޕައާއި ފިރިކަލުންނާއެކު ކަރެޒް އަވަށުގައި ފަސްދާނުލައްވާފައިވާއިރު މީހުން އެމަގުބަރާ ދެކެން ޒިޔާރަތްކުރެއެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އެކްޓިވިސްޓް މަލާލާ ޔޫސުފްޒައީގެ ނަން އޭނާއަށް ދީފައިވަނީ ޖުލައި 12، 1997 ގައި މަލާލާ އުފަންވިއިރު މަލާލާ ގެ ޝަރަފުގައެވެ.
